KONSEP TOLERANSI ANTAR UMAT BERAGAMA PERSPEKTIF ISLAM
Keywords:
religious, pluralism, tolerance, peaceAbstract
Religious pluralism is an unavoidable universal reality in human life, often leading to conflict but also capable of uniting a nation. In the context of Islam, there are views that portray it as a religion of peace, despite associations with violence. This article examines the concept of tolerance in Islam, known as tasāmuḥ, and its application in history and society. This research employs a qualitative method with a literature review, analyzing religious texts such as the Qur'an and Hadith, along with other relevant literature on religious tolerance. The results show that Islam, both conceptually and historically, supports tolerance, which is evident in the practices of Prophet Muhammad SAW and his companions, as seen in the Medina Charter. Tolerance in Islam means granting religious freedom, respecting differences in belief, and not imposing one's religion on others. In contemporary life, this concept remains relevant in fostering interfaith harmony in a pluralistic society.
References
Abdullah. “Wajah Toleransi dan Perdamaian dalam Kontestasi Historisitas Islam.” (Religious: Jurnal Studi Agama-agama dan Lintas Budaya) 2, no. 2 (2018). https://doi.org/10.15575/rjsalb.v2i2.3099.
Abdurrahim, Muddathir. The Human Rights Tradition in Islam*. London: Praeger, Westport, Connecticut, 2005.
Aminah, Siti. “Merajut Ukhuwah Islamiyah Dalam Keanekaragaman Budaya dan Toleransi Antar Agama.” Jurnal Cendekia 13, no. 1 (2015).
Arifin, Bustanul. “Implikasi Prinsip Tasamuh (Toleransi) dalam Interaksi antar Umat Beragama.” Fikri 1, no. 2 (2016).
Bashori, dan Mulyono. Ilmu Perbandingan Agama. Jawa Barat: Pustaka Sayid Sabiq, 2010.
Bukhori, Baidi. Toleransi Terhadap Umat Kristiani: Ditinjau dari Fundamentalis Agama dan Kontrol Diri. Semarang: IAIN Walisongo Semarang, 2012.
Chaer, Moh. Toriqul. “Islam dan Pendidikan Cinta Damai.” ISTAWA: Jurnal Pendidikan Islam 2, no. 1 (2016). https://doi.org/10.24269/ijpi.v2i1.363.
Damanik, Nurliana. “Tolerani dalam Islam.” Shahih: Jurnal Ilmu Kewahyuan (2019).
Departemen Agama RI. Hubungan Antar Umat Beragama (Tafsir Al-Quran Tematik). Jakarta: Departemen Agama, 2008.
Ghazali, Abd. Moqsith. Argumen Pluralisme Agama: Membangun Toleransi Berbasis Alquran. Jakarta: Kata Kita, 2009.
Gularnic, David G. Webster’s World Dictionary of American Language. Cleveland and New York: The World Publishing Company, t.t.
Katimin. “Toleransi dan Pembangunan Masyarakat Menurut Islam.” Analytica Islamica 3, no. 2 (2014).
Masduqi, Irwan. Berislam Secara Toleran: Teologi Kerukunan Umat Beragam. Bandung: PT. Mizan Pustaka, 2011.Misrawi, Zuhairi. Al-Qur’an Kitab Toleransi: Inklusifisme, Pluralisme dan Multikulturalisme. Jakarta: Fitrah, 2007.
Mursyid, Salma. “Konsep Toleransi (al-Samahah) antar Umat Beragama Perspektif Islam.” Jurnal AQLAM: Journal of Islam and Plurality 2, no. 1 (2016). https://doi.org/10.30984/ajip.v1i2.504.
Nakosteen, Mehdi. Kontribusi Islam atas Dunia Intelektual Barat: Deskripsi Analisis Abad Keemasan Islam, terj. Surabaya: Risalah Gusti, 2003.
Penulis Tim FKUB. Kapita Selekta Kerukunan Umat Beragama. Semarang: Forum Kerukunan Umat Beragama (FKUB), 2009. Sidi Ritaudin, M. “Damai di Tengah Masyarakat Multikultur dan Multiagama.” al-Adyan 6, no. 2 (2011). https://doi.org/10.24042/ajsla.v6i2.495.
Siradj, Said Aqiel. “Tasawuf Sebagai Basis Tasamuh: Dari Social Capital Menuju Masyarakat Moderat.” al-Tahrir 13, no. 1 (2013). https://doi.org/10.15575/rjsalb.v2i2.3099.
Tabari. The Tarikh al-Rusul wa al-Muluk 8. New York: State University of New York Press, t.t.
Toriqul Chaer, Moh. “Islam dan Pendidikan Cinta Damai.” ISTAWA: Jurnal Pendidikan Islam 2, no. 1 (2016). https://doi.org/10.24269/ijpi.v2i1.363.

